Сонгинохайрхан дүүргийн Бүртгэлийн хэлтсийн Улсын бүртгэгч Ө.Манжилтай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүрэг хэчнээн хүн амтай болж байна?
-Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүргийн хүн ам энэ оны 10-р сарын эцсийн байдлаар 288,121-д хүрээд байна. Энэ нь Монголын нийт хүн амын 10-ны 1 нь тус дүүрэгт оршин сууж байна гэсэн үг юм. Сард дунджаар манай дүүрэгт 720 орчим хүүхэд шинээр төрж төрсний гэрчилгээ авч байна. Оны эхнээс эхний 10 сарын байдлаар 3678 эрэгтэй, 3540 эмэгтэй буюу нийт 7218 хүүхэд шинээр төрж төрсний гэрчилгээ авсан байна.

-Гэрлэлтээ батлуулсан хичнээн хос байна вэ?
-Дүүргийн хэмжээнд 1289 хос гэрлэлтээ бүртгүүлж гэрлэлтийн баталгаагаа аваад байна.

-Танай дүүрэг нийслэлийн хамгийн олон хороодтой дүүрэг гэдэг. Нийт хэдэн хороо байдаг вэ. Хороо бүр Улсын бүртгэгчтэй юу?

-Тийм ээ. Манай дүүрэг засаг захиргааны хамгийн олон нэгжтэй буюу 32 хороотой дүүрэг. 32 хороо бүрт Улсын бүртгэгч ажиллаж төрийн үйлчилгээг иргэдэд ойртуулахын төлөө ажиллаж байна. Одоогийн байдлаар Онлайн сүлжээнд холбогдсон 12 хороонд гэрлэлт, гэрлэлт цуцлалт, гэрлэлт сэргээлтийн бүртгэл хийж, иргэний үнэмлэхийн дэлгэрэнгүй лавлагаа, хаягийн лавлагааг түргэн шуурхай олгон ажиллаж байгаа. Мөн төрсний, гэрлэсний, нас барсаны гэрчилгээгээ хаяж гээсэн иргэдэд лавлагааг нь үндэслэн уг гэрчилгээнүүдийг бүх хороод олгож байгааг хэлэхэд таатай байна. Шилжин ирсний болон шилжин явсны бүртгэлийг мөн хороон дээр хийж байгаа. Орон нутагруу шилжих, орон нутгаас шилжин ирэхэд хороон дээрээ бүртгүүлэхээс гадна нийслэлийн Улсын бүртгэлийн газарт бүртгүүлдэг байсныг энэ оны 8 сараас болиулж шууд хороон дээрээ уг бүртгэл хийгдэж байгаа.

-Иргэний үнэмлэхээ сунгуулсан, шинээр авсан хичнээн иргэн байна вэ. Иргэний үнэмлэх захиалахаар очихдоо юу юуг анхаарах шаардлагатай вэ?

-Он гарснаас хойш манай дүүрэгт 3278 иргэн шинээр, хаяж үрэгдүүлсэн 5947 иргэн дахин, 25, 45 насны сунгалт хийлгэсэн 5024 иргэн тус тус иргэний үнэмлэхээ захиалж аваад байна. Иргэний үнэмлэх анх авах бол эцэг эхийн иргэний үнэмлэх, өөрийн төрсний гэрчилгээтэйгээ иргэний үнэмлэхийн үнэ 15000, тэмдэгтийн хураамж 3300 төгрөгийг тушааж харъяа дүүргийнхээ бүртгэлийн хэлтэст өөрийн биеэр, 25, 45 нас хүрч иргэний үнэмлэхийн хугацаа сунгуулах бол дээрх мөнгийг тушааж мөн өөрийн биеэр, үрэгдүүлсэн иргэний үнэмлэхээ ахин авах бол дээрх мөнгийг тушаахаас гадна Захиргааны хариуцлагын тухай хуулийн 27-р зүйлд заасан арга хэмжээ авахуулж захиалан авна. Иргэний үнэмлэх захиалахад цээж зураг, хорооны даргын, сургуулийн тодорхойлолт, эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэр гэх мэт зүйлс шаардлагагүй болсныг дуулгая. Саяхнаас үрэгдүүлсэн үнэмлэхээ Төрийн үйлчилгээний цахим машинаар захиалж дахин авах боломжтой болсонд иргэд ам сайтай байгаа.

-Танай дүүрэг хүн ам ихтэй, орон нутгаас шилжилт хөдөлгөөн их байдаг байх?

-Тийм ээ, манай дүүргийн хувьд шилжилт хөдөлгөөн бусад аймаг дүүрэгтэй харьцуулахад харьцангүй өндөр байдаг. Он гарснаас хойш 22092 иргэн бусад дүүрэг хороодоос буюу, хот доторх шилжилт хөдөлгөөний, 7573 иргэн орон нутгаас шилжин ирж, 22253 иргэн бусад дүүрэг хороодруу буюу хот дотор, 1567 иргэн хөдөө орон нутагруу тус тус шилжиж шилжилт хөдөлгөөний бүртгэл хийлгэсэн.

-Иргэний бүртгэлийн өөр ямар ямар үйлчилгээг танай байгууллага иргэдэд хүргэж байгаа вэ?

-Бүртгэлийн байгууллагын хувьд иргэний бүртгэлийн тухай хуульд заасан бүх үйлчилгээг хүргэдэг. Харин Сонгинохайрхан дүүргийн бүртгэлийн хэлтсийн хувьд гадаадад зорчих эрхийн бүртгэл буюу гадаад пасспорт, нас баралтын бүртгэл, Монгол Улсын харьяатаас гарсан, харьяат болсон, харьяалал сэргээсний бүртгэлээсээс бусад бүртгэлүүдийг хийдэг. Төрсний, гэрлэсний, гэрлэлт цуцлуулсны, гэрлэлт сэргээсний, эцэг тогтоосны, үрчилсний, овог, эцэг /эх/-ийн нэр, нэр өөрчилсний; иргэний үнэмлэхийн; гадаадад зорчих эрхийн; биеийн давхцахгүй өгөгдлийн /гарын хурууны хээ/; иргэний байнгын оршин суугаа газрын; шилжилт хөдөлгөөний бүртгэлүүд байнга хийгдэж байгаа.

-Таны хувьд ямар ямар бүртгэл хийж ажиллаж байна вэ?

-Иргэний гэр бүлийн байдлын 8 бүртгэл байдаг. Үүнээс гэрлэлтийн, гэрлэлт цуцлалтын, гэрлэлт сэргээлтийн бүртгэлийг байнга, бусад буюу төрсний; эцэг тогтоосны; үрчилсний; овог, эцэг /эх/-ийн нэр, нэр өөрчилсний бүртгэлийг шаардлагатай үед хийж ажилладаг.

-Улсын бүртгэгч хүний ажлын онцлог, баяр жаргалтай мөчийн тухай ярилцвал манай уншигчдад илүү сонин байх болов уу?

-Бүртгэлийн байгууллагын өөрөө их гоё байгууллага гэж би боддог юм. Баяр жаргалтай мөч бүхнийг бүртгэдэг.. Гэрлэлтээ батлуулсан хосууд бөгжөө солилцох мөч, хүүхэддээ төрсний гэрчилгээг нь аваад хүүхдээ үнсээд тэврэх, анх иргэний үнэмлэхээ авчихаад гэгэлзэж буй 16тай хүүхэд залуус гээд л сэтгэл хөдөлгөм гэгээн гоё мөчүүд их тохионо. Ер нь үйлчилгээ аваад гарсан хүн бүр бидэнд чин сэтгэлээсээ баярлалаа гэж хэлдэг. Төрийнхөө үйлчилгээг иргэдэд чирэгдэлгүй хөнгөн шуурхай хүргэх юмсан гэсэн эрмэлзэл тээж ажилладаг хүний хувьд тэр үгэнд нь бас урамшдаг.

-Ярилцсанд баярлалаа, сүүлийн асуултыг танд үлдээе?

-Баярлалаа. 2014.11.23нд болох Улсын бүртгэлийн байгууллага үүсч хөгжсөний 74 жилийн баярын өдрийн мэндийг Монгол Улсын өнцөг булан бүрт Бүртгэлийн байгууллагад ажиллаж байсан, ажиллаж байгаа бүх ажилтан албан хаагч, хамт олон найз нөхөддөө хүргэж, амьдралд нь баяр баясал, ажил үйлсэд нь амжилтын бүтээлийн дээдийг хүсэн ерөөе.