Цаазаар авах ял бол гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд төрөөс ногдуулж буй ялын дээд хэмжээ юм. Дэлхийн 60-аад улс орон цаазын ялыг хүчингүй болгоод байна. Эдгээр улс цаазаар авах ялыг хуульчилсан аллага гэж үзжээ. Харин 94 улс  цаазын ялыг хэрэглэсээр  байна. Манай улс ч гэсэн Ерөнхийлөгчийн санаачлагаар 2010 онд цаазын ялаас татгалзаад байгаа юм. Харин гэмт хэргийн шинэ хуулиас цаазын ялыг бүр хассан байна.

 26 орон ялын дээд хэмжээ өгөх хуулийн заалттай боловч цаазын ял оноохгүй байж чадаж байна. Үүний нэг нь манай улс юм. Хуулиндаа цаазын ял хэвээр байгаа боловч МУ-ын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж бүрэн эрхийнхээ хэмжээнд цаазын ял оноохоос татгалздаг. Гэвч цаазын ял оноохоо больсноос хойш гэмт хэргийн гаралт улам нэмэгдэж, рецедив шинжтэй болж байна гэж шүүмжлэх хүмүүс ч байгаа юм. Харин гэмт хэргийн гаралт нэмэгдэж, хүндэрч байгаа нь цаазын ял оноохоос татгалзсантай холбоотой биш гэж албаны хүмүүс тайлбарлаж байна. Цаазын ял бол иргэнийхээ амьд явах эрхэнд шууд халдаж байгаа хэлбэр гэдгийг ч онцолсон юм. Харин гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд Гэмт хэргийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулж байгаа юм. 2002 оны Эрүүгийн хуулнд зургаан төрлийн гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд цаазын ял оноодог байсан бол Гэмт хэргийн хуулиас цаазын ялыг хасч, хоёр заалт нэмж оруулсан байна. Үүнд, бүх насаар нь хорих, 20 жил хориод дахин таван жилийн ял нэмж оноох уу эс оноох уу гэдгийг нэмж оруулжээ.

 Дэлхийн 13 оронд хэрэгтнийг нас харгалзахгүй цаазалж байна. Үүнийг эрх чөлөөний өлгий гэгддэг АНУ-д хэрэгжүүлсээр байна. Тухайлбал Луизиана, Арканзас мужид 15 настай, Миссисипид 14-тэй, Флоридад 13-тай хүүхдийг цаазлан хороосон бол Иранд 10 настай хүүхдийг жирэмсэн эмэгтэйн хамт цаазалжээ. Сүүлийн арав гаруй жилд Ираны 13 хүүхэд хуульчилсан аллагад өртсөн байна. Ихэнх улсад эх орноосоо урвасан тохиолдолд ялын дээд хэмжээ оноодог. Зарим улс орон өөрийн зан заншлын өвөрмөц онцлогоо хадгалах зорилгоор цаазлах ялыг хэрэгжүүлдэг байна.