Нийгэмд хүн бүр их, бага хэмжээгээр зөрчил гаргадаг. Машин унаж явахдаа дүрэм зөрчиж улаан гэрэлээр гардаг. Эсвэл эгнээ байр буруу эзэлдэг, татвар, төлбөрөө хугацаанд нь төлдөггүй. Хэн, нэгэнтэй маргалдахдаа хөнгөхөн гэмтэл учруулдаг гэх мэтээр зөрчил гаргадаггүй хүн ховор. Харин зөрчил бүрийг гэмт хэрэг гэж үзэх хандлага Монголд бий. Тухайлбал, хамт архидаж яваад хоорондоо гар зөрүүлээд өнгөрөх төдийд хэн нэгэн нь шоронгийн хаалга татсан түүх олон байдаг.

Тэгэхээр энэ бүх тохиолдолд зөрчил, гэмт хэргийг ялгаж өгөх шаардлага урган гарч байгаа юм. Чухам нийгмийн энэ эрэлт шаардлагад нийцүүлж Гэмт хэргийн тухай, Зөрчлийн тухай хуулийн төслүүд УИХ-аар хэлэлцэгдэх гэж байна.

Хэрвээ уг хуулиуд батлагдвал аль нь гэмт хэрэг, аль нь зөрчил болохыг ялгаж өгөх юм. Шуудхан хэлэхэд манай хууль хяналтын байгууллагууд хүнийг шууд барьж хорьдог “галзуу” ганц аргатай. Тэр нь эргээд хүний эрх, эрх чөлөө, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, гэр бүл, ажил төрөлд нь маш их хохирол учруулдаг.

Тэгвэл ЗХУ-аас уламжилж авсан эрүүгийн чиглэлийн энэ харгис аргыг үндсээр нь өөрчилж, орчин үеийн чиг хандлагад нийцүүлсэн хууль гаргах нь нийгэмд хамгийн эрэлттэй болоод байгаа юм.

Өнөөдөр гарч буй хэргүүдийн 30 мянган нь гэмт хэрэг гэж бүртгэгддэг бол 300 мянга нь зөрчил гэж явдаг аж. Тэгэхээр Зөрчлийн тухай хууль батлагдвал зөрчил бүрийг нарийн ялгаж, салгаж өгнө гэсэн үг.  Нөгөөтэйгүүр уг хуулийн утга агуулга нь хүнийг нийгэмшүүлэхэд илүү оршиж байгаа аж. Жишээ нь, танхайрсан,  хүн зодсон хүнээр өөрөөр нь ёс суртахууны лекц уншуулах ч юм уу. Энэ бол хүнийг засч, залруулах бас л нэг арга хэлбэр. Бас хүнийг юу, юуны түрүүд хорьдог байдлыг халж заавал шүүхээр гэмт буруутай нь нотлогдсон тохиолдолд  хорьдог болох аж. Хэрвээ энэ жишгээр явбал гэм буруутай нь тогтоогдоогүй мөртлөө хорих ангид амь насаа алддаг байдал арилах юм.

Өнөөдөр мөрдөгдөж буй хуулиар  бол хуурамч диплом үйлдсэн хүнийг  Боловсролын тухай хуулиар 50 мянган төгрөгөөр торгодог. Харин эрүүгийн хуульд хуурамч бичиг баримт үйлдвэл гурван жилийн хорих ялтай байдаг. Ийм тохиолдолд мөрдөн байцаагч нэг бол гурван жил хорино эсвэл 50 мянган төгрөгөөр торгоно гэсэн хоёр эрх зүйн акттай сууж байгаа. Тэгэхээр байцаагч албан тушаалаа урвуулан ашиглахаас өөр аргагүй. Харин одооноос эхлэн хоёрдмол утгатай хуулийн заалтуудыг Гэмт хэргийн тухай болон зөрчлийн тухай хуулиар нэг мөр болгох аж.

Мөн нэг хэргээр хүнийг хоёр удаа ялладаг байдлыг зогсооно гэж Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжин хэлж байна. Санаж байвал давтан хэрэгтэн гээд гар утас хулгайлсан хүнд 10 жилийн хорих ял өгдөг байсан шүү дээ. Хүнийг хэрэг  хийлээ гээд өмнө нь хийсэн хэргийг нь нэмж овоолж шийтгэх нь манай л ёс байх.  Тиймээс энэ байдлыг арилгахын тулд хэрэг хийгээд шийтгүүлж байсан хүнд сүүлд хийсэн хэргээр нь шийтгэл ноогдуулахаар дээрх хуулиудад тусгажээ. Манай эрүүгийн хуульд ойлгомжгүй, ээдрээтэй зүйлүүд их бий. Тухайлбал тухайн хүнийг өөрөө мэдүүлэг өгч хэргээ хүлээсэн гээд л юу юугүй яллаж орхидог.  Харин Гэмт хэргийн тухай болон Зөрчлийн тухай хууль батлагдсанаар өөрөө мэдүүлэг өгсөн байсан ч хэргийг нь заавал нотолж байж шийтгэдэг болох аж.
Ингэхээр хүнийг эрүүдэн шүүж, хилс хэрэгт гүтгэдэг байдал ч цөөрнө гэсэн үг юм.

Мөн энэ хууль батлагдсанаар ял эдэлж буй хүмүүсийн бараг 30 орчим хувь суллагдана гэж Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжин хэлж байна. 

Нэг гэр бүлийн хоёр хүн хоорондоо асуудалтай гэж бодоход тэр хүмүүсийг уулзахыг хориглодог болгохоор тус хуульд тусгажээ. Хэрвээ зэрлэг нөхөр нь эхнэртээ 500 метр л ойртох юм бол гарт нь байгаа нь бугуйвч нь дуугарч цагдаад мэдээлэл өгдөг байх жишээний.  Мөн хүмүүс нилээд сайнаар хүлээж авч  буй тус хуулийн нэг өөрчлөлт нь хохирол барагдуулах заалт аж. Одоо бол хохирогч, хохирогч хэвээрээ л үлддэг. Хохирлыг нь хэн ч барагдуулдаггүй. Харин хохироосон хүн нь идэж, ууж тансаглаж дуусчихаад “Би ялыг нь эдэлж байгаа юм чинь юу гэж мөнгийг чинь өгөх юм” гэдэг. Тэгвэл одоо хохирлоо барагдуулбал оноох ялыг нь бага өгөх гэнэ. Энэ мэт хүнийг хүмүүжүүлэх, иргэдийн хохирлыг барагдуулах агуулгатай хууль бидний гар дээр удахгүй бэлэн болж ирэх нь.