Гэртээ үр хүүхдээ ганцааранг нь эсвэл өөрөөс нь хэдхэн насны зөрүүтэй эгч, ахтай нь орхиж явдаг эцэг, эхчүүд цөөнгүй. Харах хүнгүй, явах цэцэрлэггүй гэх шалтгаанаар хүүхдүүд гэртээ хүмүүждэг. Орон сууцны айлууд ч, гэр хорооллын айлууд ч ялгаагүй хүүхдээ гэртээ үлдээгээд гаднаас нь цоожлоод явдаг нь нууц биш. Гэтэл нэг л өдөр ажлаа тараад ирэхэд нь бяцхан үрс нь тогонд цохиулж нас барсан, эсвэл гэртээгээ шатсан байхыг үгүйсгэж болохгүй юм.

Уг нь дээхин үеийн айлууд ёстой л өнөөх цэцэрлэг гээч зүйл нь ховороос болж хүүхдээ гэрт нь цоожлоод явдаг байсан.  Бараг ихэнх айлууд шүү дээ. Харин энэ бүгдээс болж хүүхдүүд гэртээ байхаас дургүйцдэг болж гудамжинд гарах нь гарцгааж эхэлсэн. Мөн цоожтой үлдэж байгаа хүүхдүүдийн хувьд эмгэнэлт мэдээг ч их дуулгах болсон. Энэ бүгдээс болж сүүлийн үед эцэг эхчүүд хүүхдээ цоожилж явах нь арай багассан гэж байтал дахиад л цоожтой хаалганы цаана хүүхэд амь тэмцэж байгаад нас барсан гэх гашуун мэдээнүүд сонсогдох боллоо.

Бага насны хүүхдүүд эцэг эхийн хараа хяналт муугаас машинд дайруулж, моринд өшиглүүлж, усанд живж амь насаа алдах тохиолдод их гардаг. Тэгвэл гэртээ цоожлогдсон хүүхдүүд гэртээ шатаж нас барна гэдэг үнэхээрийн харамсалтай. Тэд яаж зовж зүдэрч орилж байсан гэхээр зүрх шимширмээр...

Юу ч мэдэхгүй нялх хүүхдийг хүйтэн харанхуй гэрт орхиод гарч байгаа эцэг эхийн сэтгэлийг юу гэж ч хэлмээр юм. Магадгүй гал түлээгүй,  бас халуун цай хоолны юм хажууд нь тавиагүй гэж бодон өөрийгөө тайвшруулан оддог байх. Гэвч гай гэдэг зүйл хэлж ирдэггүй шүү дээ. Юунаас ч гал авалцаж, тог маналзаж болно. Тэгэхэд гэрт үлдсэн бяхцан охин, хүү яах юм бэ?. Хэд орилж уйлна хэн ч түүнийг анзаарахгүй. Хормын дотор л бяцхан хүүхэд амиа алдана.

Бид өөрсдийнхөө хайхрамжгүй байдлаас болж  амьдрах гэж яваа бяцхан үрсээ алдсаар байх уу?
Хоёрхон жишээ дурдахад л ,  Сонгинохайрхан дүүргийн тавдугаар хороо, Баянголын гудамжинд 4 ханатай гэр, эд зүйлийн хамт шатсан.  Уг гал түймэрт 3- 6 насны эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүүхэд өртөн нас барсан. Ах, дүү хоёр шүү дээ.   Ахаараа эсвэл дүүгээр хань татаж гэрийнхээ мухарт тоглож байгаа бяцхан хүүхдүүд, эсвэл тоглоомондоо ядраад нойрсож байсан тэд түймрийн улаан галд хормын дотор л өртөж нас барсан.

Гэтэл уржигдархан бас таван ханатай гэр шатаж гуравхан настай бяцхан охин амь үрэгдлээ. Эдгээр хүүхдүүд бүгд л гэртээ цоожтой байсан. Гуравхан настай бяцхан охиныг гэрт нь цоожлоод явдаг тэр эцэг, эхэд юу гэж хэлэлтэй нь билээ. Магадгүй ямар ч аргагүй байсан. Чухал ажилтай байсан гэж өдийд өөрсдийгөө тайтгаруулаад сууж байгаа биз.
 5 хүртэлх насны хүүхдийн 8 хувь нь гэртээ ганцаараа цоожлогддог, 10 насны хүүхэд дүүгээ хараад гэртээ үлддэг. Гэртээ химийн хорт бодис болон галд түлэгдсэн 0-18 насны нийт хүүхдийн 44 хувь нь 4 хүртэл насны хүүхэд байдаг гэх мэт бодит судалгаанууд гарсаар байдаг. Гэвч үүнд анхаарал тавих хүмүүс байдаггүй.

Хүүхдээ хараад гэртээ суудаг ээж нарт, цоожтой хаалганы цаана үлддэг энхрий бяцхан үрсдээ, мөн гэртээ цоожлогдоод үлдсэн хүүхэддээ сэтгэл зовнин өдөржин цагаа харж суудаг эцэг, эхчүүддээ зориулж тайван ажиллах боломж, нөхцөл бий болгох хэрэгтэй байна.  Тэгэхээр энэ хүнд байдлаас гарах хамгийн боломжтой нөхцөл, гаргалгаа бол хүүхэд харах үйлчилгээг хуулийн хүрээнд бий болгох явдал юм. Адаглаад цэцэрлэг, улсын гэх тодотголтой хүүхэд харах төвийг хангалттай болгох хэрэгтэй шүү дээ. Цөөхөн хэдэн цэцэрлэгт нь хэдэн төгрөг өгчих чадвартай эцэг эх л хүүхдээ өгдөг. Гэтэл цаана нь өчнөөн ядуу буурай амьдралтай айлын хүүхдүүд цоожтой хаалганы ард хоцордог.