Эгэл жирийн хүмүүс бидний нүдээр харахад зам тээврийн осол тухайн жолоочийн анхаарал болгоомжгүй эсвэл замын нөхцөл байдал муугаас болсон байдаг.  Гэтэл зарим замын тодорхой хэсэгт “ойлгомжгүй” ослууд ихээр гардаг байна. Тухайн хэсэгт олон удаагийн давтамжаар осол аваарь гарч наад зах нь гэмтэж бэртэх цаашилбал эрдэнэт хүний амь эрсдэх тохиолдол цөөнгүй гэнэ.

Иймэрхүү “хараал хүрсэн зам” дэлхийн олон улс оронд байдаг. Тухайлбал Германы Майн дахь Франкфурт, Мангейм хоёрын хоорондох замын хэсэг газарт сүүлийн зургаан жилийн дотор 73 осол гарч, 200 гаруй хүн амь үрэгдсэн байна. Хамгийн хачирхалтай нь энэ хэсэг газар ямар ч саад тотгоргүй, шулуун дардан зам аж.

Манай улсад тэр дундаа нийслэл Улаанбаатар хотод ийм хэсэг зам 20 гаруй байгааг ЗЦГ-аас “Хар цэг”-ээр тэмдэглээд багагүй хугацаа өнгөрчээ. Улсын хэмжээнд өнгөрсөн жил 369 хүн зам тээврийн ослоор нас барж, 1078 хүн гэмтэж бэртсэн гэсэн судалгаа байдаг бөгөөд үүний нэлээдгүй хэсгийг “Хар цэг”-үүдэд  гарсан осол аваарь эзэлдэг байна.

Үүний эсрэг ЗЦГ-аас тухайн хэсэг замыг сайжруулах тэмдэг тэмдэглэгээг нэмэх гэх мэт ажлуудыг хийдэг ч тодорхой үр дүн ажиглагддаггүй, дахин зам тээврийн осол гарсаар байдаг гэнэ. Иймээс тэд шашин номын хүчийг ашиглан үүнтэй тэмцэхээр шийдсэн байна.

ЗЦГ,  “TV-9” телевиз, “Жанчивдэчинлин” хийдтэй хамтран “Ариун буяны мөрөөр” нэртэй нэвтрүүлэг хийж байгаа бөгөөд энэ нэвтрүүлгээр тухайн “Хар цэг”-үүдэд очиж ном уншин газар лусыг нь тахихаар болжээ.  “Жанчивдэчинлин” хийдийн хамба лам Ж.Ширнэндэнцэлийн хэлснээр “Хар цэг”-ээр тэмдэглэсэн хэсгийн газар лус нь муу үйлд дуртай, хүнд хорлол үзүүлэх тусам баярладаг болсон аж. Мөн тэрээр цааш өгүүлэхдээ “Хар цэгийг харахад жалга дов дагасан, догшин уул усыг хөндсөн яг л хий үзэгдэл чөтгөр шуламтай гэсэн сэдлийг төрүүлж байна. Ийм газруудад хангай дэлхий газар лус нь догширсон, элдэв гүйдэл, тийрэн, албин, чөтгөр шүглэсэн байдаг. Түүнийг Лүүжин хэмээх номын увидасаар өөрийн биед дуудан авчирч  номхруулж байгаа юм. Лүүжин муу муухай бүхнийг сайн замд нь оруулдаг бөгөөд энэ номоор номхорсон бол эргэж хорлол үзүүлдэггүй” хэмээн ярьжээ.

Тэд хамгийн сүүлд мөнөөх "Хар цэг"-үүдийн нэг Налайхын Хонхорт номоо уншсан бөгөөд энэхүү номын үр дүнг жилийн дараа судалгаа явуулснаар дүгнэх боломжтой юм байна.

Түүнчлэн тун удахгүй ОХУ-ын “Зөн билгийн тулаан” тэмцээний зургаа дахь улирлын ялагч Влад Кадони Монголд ирэх гэж байгааг уншигч та магад сонссон байх. Тэрээр ирсэн даруйдаа мөнөөх лам нарын ном уншаад явсан Налайхийн замд уншлага үйлдэж, тэнд шүгэлсэн чөтгөрийг хөөхөөр болсон тухай мэдээлэл ч чих дэлсээд авлаа. 

Энэ мэтчилэн “хараал хүрсэн зам”-уудаа манайхан гадаад дотоодын лам хуврага, зөн билигчдийн хүчээр дарахаар болсон  нь сайшаалтай.  Хэдийгээр шинжлэх ухаанаар батлагдаагүй ч энэ бүхний эцэст нийслэлийн зам тээврийн осол аваарь тодорхой хувиар буурна гэж хүлээх л үлдлээ.