Дэлхий нийтээрээ хүмүүс эрүүл зөв амьдрах ухаанд суралцах, эмгүй эмчилгээг шүтэж хүрээлэн буй орчноосоо эерэг энерги авах, яавал урт удаан наслах вэ гэдгийг судалж багагүй цаг хугацааг зарцуулдаг болсон нь нууц биш. Энэ ч үүднээс  эмгүй эмчилгээ, бариа ховсын аргаар олон мянган хүнийг эмчилж энэ шинжлэх ухааны нууцыг таниулах үйл ажиллагаа хийж яваа С.Хүрэлбаатар эмчийг Ховсчин Хүрлээ гэдгээр нь хүмүүс андахаа байсан. 1987 онд АУДС-ийг хүний их эмч мэргэжлээр төгсөж, ажлын гараагаа Дорнод аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт мэс засал, дурангийн эмчээс эхэлсэн тэрээр ардчилал, зах зээлийн нийгэмд шилжих үед “Сэтгэшгүй” гэх өвөрмөц нэртэй эмнэлэг нээж өвөрмөц эмчилгээ хийж эхлэсэн үеэсээ хүмүүсийн анхаарлыг татаж эхэлсэн. 10-ын 66-ийн зэрэг, арвын жаран зургаа гэсэн тооны хязгаарын нэр бөгөөд хүн төрөлхтөн одоохондоо үүнээс цааш сэтгэж чадаагүй гэдгийг та бүхэн мэдэх биз ээ. 

Дэлхий нийтэд тэр дундаа Монголд Ховсын шинжлэх ухаан төдийлөн дэлгэрээгүй болоод ч тэрүү ийм аргаар хүн эмчилдэг эмч гэхээр зарим нэгэн “их мэдэгчид” ийм эмчилгээ гэж байдаггүй юм гэж маргах байх. Энэ талын мэргэжилтэн ч манайд хэр олон  байдгийг би мэдэхгүй. Харин ховс, бариа засал эмчилгээгээр миний мэдэхийн 22 жил ажиллаж манай том том эмнэлэгүүдээс эмчилгээгүй гээд гаргасан хүмүүсийг эмчилж, эдгэрүүлж байсан гайхамшигтай түүхийг нь мэдэх юм байна. Тэр хүмүүс нь ч эдүгээ амьд сэрүүн байж эрүүл саруул болсоноо хэвлэл мэдээллээр бишгүйдээ ярьж байсныг та бүхэн олонтой харсан байх. 

Саяхан “Ховс, био орон зайн өвчлөл” гэх С.Хүрлээ эмчийн бичсэн номыг сонирхон уншаад ихийг бодлоо. Анагаах ухааны салбарт хийсэн ололтууд, эмчилгээгүй гээд хэнд хандахаа мэдэхээ байсан хүмүүсийг хүлээн аваад эдгэрүүлж чадсан гайхамшиг, халуун амьсгал нь тасарч байгаа өвчтөнүүд нь юунаас болж хорвоог орхисон, дөнгөж төрж буй хүүхдийг эх барьсан тухай гээд эмч болсоноосоо хойш үзсэн харсан, туулсан, эмчилсэн гээд өөрт тохиолдсон бүхий л зүйлээ уг номондоо оруулсан нь сүүлийн үеийн нэгэн хэв загварт орсон номнуудыг бодвол үнэхээр “чулуу” болжээ. Олон арван жилийн туршлага, дадлагаа хойч үедээ хэрхэн яаж үлдээх вэ, ховс био орон зай гэж юу байдаг,  түүнийг шинжлэх ухааны нэр томьёонд хэрхэн оруулах вэ гэсэн сэтгэлээр энэ номыг бичсэн нь сонирхол татахуйц бүтээл болж чадсан байна.

Түүгээр зогсохгүй С.Хүрэлбаатар эмч анх удаа ховсын шинжлэх ухааны талаар тайлбарлаж ховсын ангилал хийсэн ба ховс болон биоэнерги гэсэн зүйлүүд нь хоёр тусдаа юу, нэг үү гэдгийг тайлбарлажээ. Дэлхийн олон эрдэмтэд, монголын судлаачид, сонирхогчид биоэнерги буюу аура, ховс тусдаа гэж ойлгодог. Гэтэл энэ хоёр зүйлийг нэг юмны хоёр тал гэдгийг онол, практикийн хувьд баталсан байх юм. Өөрөөр хэлбэл энэ хоёр зүйлийг нэг юм гэж баталж чадсанаараа дэлхий нийтэд шуугиан тариад байна.

Хүн төрөлхтөн 5000 орчим жилийн өмнөөс аура, энергийн талаар ярьж бичиж байсан түүх номын шарласан хуудаснаас олдсон нь бий. Одоо ч бичиж, судалж байгаа эрдэмтэд бие организмын анатоми, физилогийн үйл ажиллагаатай холбоотойгоор тайлбарласан тайлбар тэр бүр байдаггүй. Зөвхөн ийм энерги байдаг гэдгийг их бичих болж. Тухайлбал аджина чакра буюу гурав дахь мэлмий нь ямар мэдрэмжийн орон зай үүсгэдэг, энэ нь ямар өвчинг үүсгэдэг талаар бичсэн эрдэмтэд нэгээхэн ч үгүй.

Бид цаг үеэ дагаад шинжлэх ухаан, техник өндөр хөгжсөн оронд амьдарч байгаа. Ийм орчин нөхцөлд аура болон биоэнергийн шинжлэх ухаан дээд зэргээр хөгжих ёстой байтал өдийг хүртэл сайн хөгжөөгүй. Харин С.Хүрэлбаатар эмч БИО ОРОН ЗАЙН ӨВЧЛӨЛ гэдэг нэр, томьёог анагаах ухааны түүхэнд анх удаа оруулж ирсэн байна. Өөрөөр хэлбэл хүний био орон зай өвчилдөг, түүнээс болж олон төрлийн өвчин үүсдэг гэдгийг онол, практикийн хувьд баталж чадаж.

Тиймээс урд өмнө хэн ч зоригтойгоор дуугарч, нотолж, эмчилж чадаагүй өвчнийг эмчилж, энэ салбарт цоо шинэ өнгө нэмсэн С.Хүрэлбаатар эмчид бид баяр хүргэх ёстой байх. Би ч хувиасаа баяр хүргэж байна. 

Энэ бол Монголын анагаах ухаанд гарцаа байхгүй аугаа их нээлт. Магадгүй дэлхий нийтэд ч шинэ нээлт болсон бүтээл гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх цаг тун удахгүй биз. Яагаад гэвэл яг одоо түүний ХОВС БИО ОРОН ЗАЙН ӨВЧЛӨЛ бүтээл нь англи, герман хэл дээр хэвлэгдэн баруун европын зах зээлд гарчихаад байна. Түүний номны тухай, ховсын шинжлэх ухааны тухай баруун европ тэр дундаа Герман, Швейцарын эрдэмтэн, судлаачид сонин, сэтгүүлд шүүмж өрнүүлж байна.

Түүний номонд сүнс гэж юу вэ, түүний бүтэц ямар байдаг тухай, мэдээлэл хаана оршин тогтнодог болон хүн үхсэн хүний мэдээллийг хэрхэн яаж авах вэ, хөх мөнх тэнгэр гэж Монголчууд яагаад сүсэглэдэг, хараал, ерөөлийн тухай, бузар гэж юу байдаг, дайрлага гэж юу байдаг, түүнд өртвөл хүн яагаад өвчилдөг тухай болон био орон зайг анатоми физиологтой нь холбож тайлбарласан урд өмнө нь хэн ч ярьж бичиж байгаагүй гайхалтай нээлт гэж хэлэхэд болох байх. Өөрөөр хэлбэл ховсын физилоги гэдэг шинэ физилогийн салбарыг нээсэн юм байна гэсэн дүгнэлтэнд хүрлээ.

Эцэст нь мөхөс би бодлоо. Энэ ном бол сурах бичиг биш аж. Хэрвээ та онолыг нь  уншаад ойлгож чадахгүй бол био энергийн /аура/ өвчний талаар уншиж өөрийнхөө мэдлэгт нэмэр болгоно биз. Ялангуяа анагаах ухааны чиглэлээр сурдаг, багшилдаг, судалдаг хүмүүсийн заавал олж унших ном юм байна гэдгийг хэлэх нь зүйтэй болов уу. Би энэ номыг учир дутагдалтай гэж хэлэхгүй, дутагдалтай тал байгаа л байх. Харин шинэ мэдлэг асар ихийг өгөх уншууртай, сонирхолтой бүтээл болжээ гэдгийг л батлан хэлэх байна.