Манай улсад анх 1997 оноос эхлэн нийгмийн ажилтны тогтолцоо, боловсон хүчнийг бэлтгэх үйл ажиллагаа эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, энэ цагаас эхлэн боловсролын түвшинд, нийгмийн ажилтныг бэлтгэх, мэргэшүүлж ирсэн.

   Харин Нийгмийн халамжийн салбарт Нийгмийн ажилтан ажиллаж эхлээд 8 жил болсон бол нийгмийн ажилтан бэлтгэх тогтолцоо, сургуулиуд анхны төгсөгчөө бэлтгээд 22 жил болжээ. Хэдийгээр залуу шинжлэх ухаан гэж нэрлэгдэх ч багагүй туршлагыг хуримтлуулж чадсан байна.

   Тэгвэл өнөөдөр ХАХНХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Отгонжаргал Дэлхийн банкны төслийн хүрээнд Нийгмийн халамжийн салбарын нийгмийн ажилтныг чадваржуулах, бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулах, зөвлөх багш нарыг хүлээн авч, чиглэл өглөө.

   Нийгмийн халамжийн салбарт одоогоор 1530 гаруй ажилтан ажилладаг байна. Эдгээрийн 60 хувь нь хөдөө орон нутаг хоорондын нийгмийн ажилтан юм.

   Нийгмийн Халамжийн хуульд нийгмийн халамжийн үйлчилгээ авч буй иргэд, олон нийтийг хөгжүүлэх, өрхийг ядуурлаас гарах боломжийг бүрдүүлэн ажиллахад гол үүрэг гүйцэтгэдэг ажилтан нь нийгмийн ажилтнууд гэж үздэг. Тиймээс тэдний чадварийг сайжруулах шаардлагатай байгаа юм. Түүнчлэн нийгмийн халамжийн үйлчилгээ явуулдаг нийгмийн ажилтнуудыг сургах, чадваржуулах, мэргэшүүлэх сургалтыг зохион байгуулах эрхийг Нийгмийн хамгааллын салбар өөрөө хариуцан гүйцэтгэх эрх зүйн орчин бүрдсэн.

   Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдсан цагаас Нийгмийн Халамжийн салбарт ажиллаж буй Нийгмийн ажилтнуудыг босоо тогтолцоогоор бэлтгэх боломжтой болсон байна. Өөрөөр хэлбэл, Нийгмийн Халамжийн хуулийн дагуу энэ салбарт ажиллаж буй Нийгмийн ажилтныг сургаж, илүү чадваржуулна.

   Энэ хүрээнд Нийгмийн ажилтан бэлтгэх тусгайлсан хөтөлбөр, модул сургалтыг зохион байгуулахаар төлөвлөж, сургалт зохион байгуулах зөвлөх багш нарт үйл ажиллагаанд нь чиглэл өгсөн. Нийгмийн ажилтныг чадваржуулах сургалт зохион байгуулах эдгээр зөвлөх багш нар өнөөдөр хамтран ажиллах гэрээ байгуулсанаар хөтөлбөр албан ёсоор эхэлж байна.

   Нийгмийн халамжийн салбарын нийгмийн ажилтанд зориулж буй энэхүү сургалт үндсэн хоёр чиглэлийг баримтлах юм. Үүнд, Нийгмийн халамжийг салбарт ажиллаж буй мэргэжлийн нийгмийн ажилтан бэлтгэх, чадваржуулах, халамжийн үйлчилгээний анхан шатны нэгж буюу сум, орон нутагт ажиллаж буй нийгмийн ажилтныг чадваржуулах, сайн дурынхны оролцоог идэвхжүүлэхэд анхаарч сургалтын хөтөлбөрөө боловсруулна. Ингэснээр нийгмийн халамжийн салбарт ажиллаж буй Нийгмийн ажилтан, сургагч багш нарыг нэгдсэн тогтолцоо, системийн дагуу чадваржуулна.
Нийгмийн ажилтан бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулах хугацаа нэлээд шахуу буюу 4 сарын хугацаанд хэрэгжих юм. Нийгмийн ажилтаны чававхийг нэмэгдүүлэх, бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулахад бодлогын түвшинд шаарлагатай асуудлыг ХАХНХЯ хариуцан, хамтран ажиллаж, бүхий л талаар дэмжих болно. Түүнчлэн орон тооны бус үндэсний зөвлөлийг байгуулан ажиллана.

   Нийгмийн ажилтныг чадваржуулах, бэлтгэхтэй холбогдуулан ХАХНХЯ-аас баримталж, дэвшүүлж буй зорилт нь эмзэг байдлаас эзийн засгийн өсөлтөд чиглэсэн бодлогыг дэмжиж ажиллах юм. Өөрөөр хэлбэл, хавтгайрсан гэх ойлготтой халамжийн үйлчилгээг зорилтод бүлгийн зохих эзэнд нь хүргэх, эмзэг, ядуу гэж нэрлэгдэж буй өрхийн гишүүдийн амьдралыг өөрчлөх шаардлагатай үйлчилгээг мэргэжлийн түвшинд хүргэхэд чиглэнэ. Ялангуяа хөдөлмөрийн насны залуучуудыг нэн тэргүүнд оюуны ядуурлаас гаргасан, сэргийлсэн агуулгыг Нийгмийн ажилтнаар дамжуулан хүргэхэд сургалтын агуулга оршино. Үүнийг Нийгмийн Халамжийн салбарт ажиллаж буй Нийгмийн ажилтныг бэлтгэх модул сургалтын, тус хөтөлбөрийн алсын хараа гэж нэрлэж болно.

   Гэхдээ эдгээрийг зөвхөн Халамжийн салбарт ажиллаж буй нийгмийн ажилтан дангаар хийх бус бүх шатны, ялангуяа сургуулийн Нийгмийн ажилтнуудтай хамтран ажиллах, туслалцаа авах байдлаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөх хэрэгтэй байна. Мөн боловсон хүчний дийлэнх нь шинэ, залуу байгаа нь туршлага дутах, анхан шатны нэгж дэх ачааллаас шалтгаалан ажилтнууд стресдэх хүндрэл гардаг.

   Сургалтыг ирэх жил ч мөн үргэлжлүүлэхээр төлөвлөж байна. Нөгөө талаас энэ сургалтыг халамжийн нийгмийн ажилтан гэх бус сургуулийн нийгмийн ажилтанд ч хамааруулан үзэх ёстой. Сургуулийн нийгмийн ажилтантай хамтран хүүхэд болон тэдний ар гэрийнхэнтэй харьцах боломж бүрдэнэ. Энэ нь тухайн хүүхдийн боловсролыг тасалдуулахгүй байх, хүүхдэд тулгамдаж буй асуудал юу байгааг гаргаж ирэх боломжтой. Ялангуяа сум, хорооны нийгмийн ажилтнууд сургуулийн нийгмийн ажилтантай илүү хамтарч, харилцаа холбоотой ажиллаж чадсанаар тухайн зорилтод бүлгийн өрхийн хөгжлийг дэмжихэд бодитой дэмжлэг үзүүлж чадах юм.

   Иймд нийгмийн ажилтны сургалтыг зохион байгуулах хөтөлбөрийг боловсруулахдаа салбарын нийгмийн ажилтан болон үйлчилгээ хүртэж буй зорилтод бүлгийн хүмүүсийн эрэлт хэрэгцээнд үндэслэсэн байх шаардлагатайг зөвлөхүүдэд анхааруулав.