Монгол Улсын парламент болон уул уурхайн салбарт гүнзгий нөлөөтэй, “Оюутолгой”-н дээд түвшний удирдах албан тушаалтан асан Оле Сэверуд (Ole Saeverud) хүүхдийн бэлгийн хүчирхийлэлтэй холбоотой материал хадгалсан хэргээр Австралийн Маккай хотын шүүхэд дуудагдаж, батлан даалтад гарах эрхээ хасуулаад байна.

75 настай тэрбээр гадаадын олон оронд, тэр дундаа Монгол улсад удаан хугацаанд амьдарч, үл хөдлөх хөрөнгө эзэмшдэг байсан төдийгүй Монголын нийгэм, улс төрийн хүрээлэлд өргөн цар хүрээтэй харилцаа холбоо тогтоосон нэгэн байжээ. Түүнийг Индонезийн Балид байхдаа холбогдсон хэрэгт хамааруулан баривчлаад байгаа юм.

Оле Сэверуд нь Монголын Засгийн газар болон "Рио Тинто" компанийн хамтран эзэмшдэг, дэлхийд томоохонд тооцогдох "Оюу Толгой" ХХК-ийн нэгэн төслийн дэд захирлаар ажиллаж байсан бөгөөд олон нийтэд нээлттэй Фэйсбүүк хуудсандаа ч энэ тухайгаа тэмдэглэсэн байдаг.

Хамгийн ноцтой нь, 2020 оны 1-р сард Австралийн Холбооны Цагдаагийн (AFP) газарт ирсэн нэр нууцалсан мэдээллээр түүнийг Монгол улсад уул уурхайн компанийн удирдах албан тушаал хашиж байх хугацаандаа хүүхдийн бэлгийн мөлжлөгийн гэмт хэрэгт холбогдсон байж болзошгүй хэмээн анхлан мэдээлж байжээ.

Хэдийгээр одоогоор түүнийг зөвхөн Индонез улстай холбоотой хэргээр яллаж байгаа ч, энэхүү мэдээлэл нь түүний Монгол дахь үйл ажиллагаанд хууль сахиулагчдын анхаарлыг хандуулах эхлэл болсон байна. Шүүгч Бронвин Хартиган түүнийг батлан даалтад гаргахаас татгалзсан гол шалтгаан нь мөн л түүний Монгол дахь улс төрийн өндөр түвшний холбоо сүлбээтэй шууд хамааралтай байв.

Шүүх хуралдааны үеэр Оле Сэверуд нь Монголын УИХ-ын Б гэх эмэгтэй гишүүний хүүхдийн загалмайлсан эцэг болохыг онцлон дурдсан юм. Түүгээр ч зогсохгүй Сэверуд нь 2025 оны 7-р сард Монголын цагаачлалын албанаас түүнийг хилээр нэвтрүүлэхгүй байх шийдвэр гаргахад уг улс төрчтэй тогтоосон харилцаагаа ашиглан шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар оролдож байсан нь илэрчээ.

Энэхүү баримт нь түүнийг шүүхийн үйл явцаас зайлсхийхийн тулд Монголын парламент дахь нөлөө бүхий хүмүүстэй тогтоосон харилцаа болон бусад орны эрх мэдэлтнүүдийг ашиглаж болзошгүй гэсэн ноцтой болгоомжлолыг шүүхэд төрүүлсэн байна.

Сэверудыг зургаадугаар сарын 16-ны Мягмар гарагт Маккайгийн ойролцоох гэрээс нь баривчлах үед Австралийн Холбооны Цагдаагийнхан хэд хэдэн цахим төхөөрөмжийг хураан авсан бөгөөд харилцаа холбооны хэрэгслээс нь хүүхэд хүчирхийлсэн 51 файл илрүүлжээ.

Балид байхдаа цагдаа нар өөрийг нь хайж байгааг мэдсэний дараа тэрээр Австрали руу зугтах талаар ярилцаж байсан нь ч мөрдөн байцаалтаар тогтоогдсон байна. Тэрээр одоогоор хүүхэд хүчирхийлсэн материал хадгалсан 11, зүй бус материал дамжуулсан 2 зүйл ангиар яллагдан цагдан хоригдож байгаа бөгөөд 8-р сарын 11-нд шүүхэд дахин дуудагдах хүртлээ хоригдох юм. Энэхүү олон улсыг дамнасан хэрэгт түүний Монгол улсад тогтоосон улс төр, нийгмийн гүн гүнзгий нөлөөлөл нь түүнийг оргон зайлах өндөр эрсдэлтэй хэмээн үзэх үндсэн шалтгаан болоод байна.

Эх сурвалж: https://www.abc.net.au/news/2026-06-18/child-abuse-material-charges-mackay-former-mining-executive/106810352